Veri kurtarma hizmeti hangi durumları kapsar?

Hizmet kapsamı; mekanik arızalı sabit diskler, elektronik kartı yanmış depolama birimleri, yanlışlıkla silinmiş veya formatlanmış bölümler ve bozulmuş RAID sistemlerini içerir. Ayrıca su hasarına uğramış sürücüler, virüs nedeniyle erişilemez hale gelmiş dosyalar ve bozuk yazılım güncellemesi sonrası oluşan kayıplar da bu kapsamda değerlendirilir. SSD'lerde ise NAND flash bellek yongaları ve denetleyici arızalarına bağlı özel müdahale yöntemleri uygulanır.

Neden sıradan bilgisayarcılara değil de kurumsal bir yaklaşıma ihtiyaç duyarsınız?

Sıradan tamirhanelerde diskin manyetik plakalarına tornavidayla müdahale etmek, verileri tamamen yok edebilir. Kurumsal yaklaşım, öncelikle diskin fiziksel durumunu sınıf 100 temiz oda ortamında değerlendirir ve hasar seviyesine göre adım adım ilerler. Her işlem kayıt altına alınır, başarısız bir denemede verinin üzerine yazma riski minimuma indirilir. Bu sistematik süreç sayesinde Elazığ'daki kullanıcılar, yüzde 90'ın üzerinde başarı oranıyla verilerine kavuşabilir.

Veri kurtarma gerçekten mümkün mü, yoksa sadece pazarlama söylemi mi?

Mümkünlük, hasarın türüne ve şiddetine göre değişir. Mantıksal arızalar (silme, biçimlendirme, bölüm tablosu bozulması) genelde yüksek başarı oranıyla çözülürken, fiziksel arızalarda (head crash, motor kilidi) başarı oranı düşebilir. Örneğin Seagate veya WD marka bir hard diskte okuma kafası plağa sürtmeye başlamışsa, ilk çalıştırmada kurtarma şansı yüzde 50 civarındadır. Profesyonel ekipman ve doğru müdahale sırası ile bu oran önemli ölçüde artırılabilir.

Hangi tür arızalarda veri kurtarma yapılır ve hangilerinde imkansıza yakındır?

Mekanik arızalar (disk dönmüyorsa, tıkırtı sesi varsa, motor kilitlenmişse) ve elektronik arızalar (kart yanığı, entegre arızası) çoğunlukla kurtarılabilir. Yazılımsal arızalar (boot sektörü bozulması, yanlış format, virüs) ise yedekleme olmasa bile yazılımlarla kurtarılabilir. Buna karşılık, diskin plakalarına fiziksel bir çizik atılmışsa veya SSD'de NAND yongaları fiziksel olarak kırılmışsa kurtarma şansı sıfıra yaklaşır.

Veri kurtarma öncesinde hangi hatalardan kaçınmalısınız?

En kritik hata, arızalı diske yeni veri yazmaya çalışmaktır; bu, silinen dosyaların üzerine yazılmasına ve kalıcı kayba yol açar. İkinci sık yapılan hata, diski dondurucuya koymak veya fiziksel olarak sökmeye çalışmaktır, bu yöntemler yalnızca hasarı büyütür. Ayrıca internetten indirilen ücretsiz kurtarma yazılımlarını doğrudan hasarlı diske kurmak, hem kurtarılabilir verilere zarar verir hem de dosya sistemini geri döndürülemez şekilde bozabilir.

Veri kurtarma süreci adım adım nasıl ilerler?

İlk aşamada müşteriden alınan disk, özel bir okuyucu ile fiziksel ve mantıksal durum tespiti yapılır; diskin dönüp dönmediği, head sesi ve SMART verileri analiz edilir. İkinci aşamada fiziksel bir arıza varsa temiz oda ortamında disk açılır, okuma kafaları değiştirilir veya plakalar başka bir çalışan gövdeye aktarılır. Son aşamada ise bit seviyesinde kopya alınır (DD veya forensics araçlarla) ve bu kopya üzerinden dosya sistemi onarılarak veriler güvenli bir taşıyıcıya çıkarılır. Süreç, arızanın karmaşıklığına göre 2 saat ile 3 iş günü arasında tamamlanabilir.

Elazığ'da bir sunucu veya RAID sistemi çöktüğünde kurtarma süreci farklı mı ilerler?

RAID sistemlerinde (0, 1, 5, 6, 10) kurtarma, disk sıralaması ve yapılandırma bilgisine bağlıdır; genellikle birden fazla disk aynı anda arızalanmışsa süreç karmaşıklaşır. İlk adımda her diskin sağlık durumu ayrı ayrı kontrol edilir, ardından RAID yapısı sanal olarak yeniden oluşturulur. Elazığ'daki KOBİ'lerde sıkça kullanılan Synology veya QNAP NAS cihazlarında, ext4 veya btrfs dosya sistemi bozulmaları özel linux araçları gerektirir. Bu tür vakalarda disklerin sırası karıştırılmamalı ve asla yeni bir RAID yapılandırması denenmemelidir.

Veri kurtarma sonrasında verilerin gizliliği nasıl korunur?

Kurtarılan tüm veriler, müşteriye teslim edilmeden önce şifrelenmiş bir ortamda saklanır ve işlem bittikten sonra kalıcı olarak silinir. Fiziksel diskler üzerinde çalışan teknisyen, diskin içeriğini görmemek için özel yazılımlarla dosya listesi dışındaki bilgilere erişmez. Arızalı disk müşteriye iade edilirken üzerinde hiçbir veri kopyası kalmaz; ayrıca istenirse disk imha sertifikası da düzenlenebilir.

Kurtarma işleminin başarısız olma riski nedir ve bu durumda ne yapılır?

Başarısızlık riski özellikle fiziksel hasarın ileri seviyede olduğu durumlarda yüzde 5 ila 20 arasında değişir; örneğin SSD'de denetleyici yongası yanmış ve NAND'lar da hasar görmüşse başarı oranı düşer. Risk, ön inceleme raporunda müşteriye net bir şekilde belirtilir ve onay alınmadan hiçbir müdahale yapılmaz. Başarısızlık durumunda ücret alınmaz, ancak diskin durumu daha da kötüleşmiş olabilir, bu nedenle en başta doğru yönlendirme kritiktir.

Sıkça Sorulan Sorular

SSD'den veri kurtarma mümkün mü, yoksa TRIM komutu yüzünden imkansız mı?
SSD'lerde TRIM özelliği etkinse, silinen verilerin üzerine sıfır yazılır ve kurtarma şansı düşer. Ancak hemen kapatılıp uzman bir cihaza bağlanırsa, TRIM henüz komut işlenmemiş olabilir. Fiziksel hasarda (denetleyici arızası) NAND yongaları sökülerek çip-off yöntemiyle kurtarma yapılabilir. Başarı oranı, diskin kullanım süresine ve boş alan miktarına bağlıdır.
Veri kurtarma işlemi ne kadar sürer ve acil durumlarda hızlandırılabilir mi?
Mantıksal arızalarda işlem genellikle 2-4 saat içinde tamamlanır. Fiziksel arızalarda temiz oda çalışması ve klonlama süresi nedeniyle 1-3 iş günü gerekir. Acil durumlarda öncelikli sıraya alınarak 24 saat içinde sonuç almak mümkündür, ancak bu durumda ek bir acil servis ücreti uygulanır.
Düşen bir hard diskten veri kurtarma şansı nedir?
Düşme sonucu genellikle okuma kafası plağa sürtmeye başlar (head crash); bu durumda diski açıp kafaları değiştirmek gerekir. Başarı oranı, diskin ne kadar süre çalıştırıldığına bağlıdır; eğer düştükten sonra tekrar açılmışsa plakalarda çizik oluşabilir. Çiziksiz yeni head takılan disklerde başarı oranı yüzde 70-80 arasındadır.
Format atılmış veya bölüm silinmiş bir diskten veri kurtarma ücreti ne kadar?
Mantıksal kurtarma işlemleri genellikle fiziksel kurtarmadan daha ekonomiktir ve ortalama olarak 300-800 TL arasında değişir. Ücret, diskin boyutuna (1 TB üzeri), dosya sistemi tipine (NTFS, FAT, EXT4) ve arızanın karmaşıklığına göre belirlenir. Kesin fiyat, ön inceleme sonrasında verilir.
Veri kurtarma yapılırken disk üzerindeki garanti bozulur mu?
Evet, fiziksel müdahale (disk açma) garanti koşullarını geçersiz kılar. Eğer disk hala garanti kapsamındaysa ve içindeki veriler kritikse, garanti dışı kalma riskini göze almanız gerekir. Bazı üreticiler yalnızca yazılımsal kurtarmaya izin verir, fiziksel müdahale sonrası garanti tamamen düşer.
Veri kurtarma sonrası dosyaların eskisi gibi çalışacağından nasıl emin olabilirim?
Kurtarılan dosyalar önce bir test ortamında açılarak bozulma kontrolü yapılır; özellikle Excel, Word ve JPEG dosyaları sağlamlık testine tabi tutulur. Eğer dosya bozuksa, ücretsiz olarak yeniden kurtarma denemesi yapılır. Ancak fiziksel hasar görmüş disklerde bazı dosyaların tamamen sağlam çıkmayabileceği işlem öncesinde belirtilir.