Tek modemle yetinmek nerede tıkanıyor?
Tek bir modem, 2.4 GHz bandında teorik olarak 70 metreyi görse de betonarme kolonlar ve metal panjurlar sinyali %50'ye kadar düşürür. Elazığ'daki müstakil evlerde modem genellikle salon köşesindedir; arka odalar ve üst katlar bu nedenle çekmez. 5 GHz bandı ise daha kısa mesafede çalışır, duvar geçirgenliği düşüktür. Çözüm: tek bir güçlü anten yerine, her odaya veya kata bir erişim noktası yerleştirmek.
Erişim noktası kurulumu ihtiyacınızı konuşalım.
İhtiyacı belirlemek için önce mevcut ağ topolojinizi çıkarın: kaç cihaz bağlanıyor, hangi uygulamalar kullanılıyor? Örneğin, 20+ akıllı telefon ve 4K video akışı aynı anda çalışıyorsa modem yetersiz kalır. Erişim noktası, modemin yönlendirme yükünü almaz; sadece kablolu bağlantıyı kablosuza çevirir. Bu nedenle, switch ve PoE (Power over Ethernet) desteği olan bir altyapı planlamanız gerekir.
Kaç nokta gerektiğini hangi ölçüm söylüyor?
Saha ölçümü yapmadan nokta sayısına karar vermek hata olur. Ekim 2023 itibarıyla en yaygın yöntem, NetSpot veya Ekahau gibi yazılımlarla sinyal haritası çıkarmaktır. 2.4 GHz'de -70 dBm altındaki her alan yeni bir nokta gerektirir. Elazığ'da tipik bir 120 m² dairede 2 nokta yeterliyken, 3 katlı bir iş yeri için 5-6 nokta gerekebilir.
Noktalar arasında geçiş neden kopuyor?
İstemci cihaz, sinyal zayıflayana kadar eski noktaya tutunur; bu sırada yeni noktaya geçiş yapmazsa bağlantı kopar. Bunun önüne geçmek için 802.11k (roaming) ve 802.11r (hızlı geçiş) protokollerini destekleyen erişim noktaları kullanın. Ubiquiti UniFi veya TP-Link Omada serisi bu protokolleri yerel olarak destekler. Ayrıca, tüm noktaları aynı SSID ve şifreyle yapılandırın.
Misafir ağı iç ağdan nasıl ayrılıyor?
Misafir ağı, VLAN (Virtual LAN) teknolojisiyle iç ağdan izole edilir. Erişim noktası üzerinde ayrı bir SSID oluşturup VLAN ID atarsınız; switch ve router bu VLAN'ı iç ağdan ayırır. Örneğin, TP-Link EAP225'te misafir ağı için 'Guest Network' sekmesi altında VLAN 10 tanımlayabilirsiniz. Bu sayede misafirler internete çıkar ama yazıcı veya dosya sunucunuza erişemez.
Kurulum sırasında hangi kablolama standartları kullanılmalı?
Erişim noktalarına güç ve veri aynı anda Cat6 veya üzeri kablo ile taşınır (PoE). Cat5e kablo 100 metreye kadar 1 Gbps destekler, ancak 2.5 Gbps veya WiFi 6 için Cat6a önerilir. Kabloyu duvar içinde döşerken 90 derece bükümden kaçının; sinyal kaybı artar. Elazığ'da yeni binalarda genellikle Cat6 hazır tesisat bulunur, eski binalarda ise yüzey kanalı kullanılır.
PoE switch mi, yoksa adaptör mü tercih edilmeli?
3'ten fazla erişim noktası kuruyorsanız PoE switch daha ekonomik ve düzenlidir. Her nokta için ayrı adaptör kullanmak kablo karmaşası yaratır ve güç kesintilerinde ayrı ayrı reset gerektirir. PoE switch, merkezi yönetim ve UPS desteği sağlar. Ubiquiti USW-Lite-16-PoE gibi modeller, 8 porttan 4'üne PoE verir; 4 nokta için idealdir.
Kanal seçimi ve parazit yönetimi nasıl yapılır?
2.4 GHz bandında 1, 6 ve 11 dışındaki kanallar çakışmaya yol açar. Komşu ağların kanallarını görmek için WiFi Analyzer (Android) veya inSSIDer kullanın. 5 GHz'de DFS kanalları (52-64, 100-144) radar parazitine karşı otomatik kanal değiştirir; bu nedenle 36-48 kanalları daha kararlıdır. Erişim noktasını otomatik kanal seçimine bırakmak yerine, ölçüm sonrası manuel atama yapın.
Kurulum sonrası test ve optimizasyon adımları neler?
Kurulum bittikten sonra her noktada iperf3 ile bant genişliği testi yapın: kablolu bağlantıda 900 Mbps alıyorsanız, kablosuzda 500 Mbps bekleyin. Sinyal haritasını yeniden çıkarın; -65 dBm üzeri tüm alanlar yeşil olmalı. Elazığ'da yaz aylarında dış ortam sıcaklığı 40°C'yi bulur; erişim noktalarının çalışma sıcaklığı aralığını kontrol edin (genelde 0-50°C).